Conclusie onderzoek naar deelname aan kansspelen via nieuwe media in het bijzonder internet. Onderzoek is gedaan in opdracht van het college van toezicht op de kanssspelen.
1 Conclusies
In opdracht van het College van toezicht op de kansspelen heeft Motivaction International B.V., bureau voor onderzoek en strategieontwikkeling, via internet een herhalingsonderzoek uitgevoerd naar de aard en de omvang van interactieve internetkansspelen en telefoonkansspelletjes in 2005. De belangrijkste bevindingen worden hieronder vermeld; voor een meer gedetailleerde beschrijving van het onderzoek en de resultaten verwijzen wij naar hoofdstuk 2 en verder.
Populariteit betaalde interactieve internetkansspelen daalt
In 2005 heeft 3,5% van de Nederlandse internetpopulatie van 18 tot 55 jaar meegedaan aan betaalde interactieve internetkansspelen, ongeveer 277.000 personen1. Dit is een significante daling vergeleken met vorig jaar. In 2004 bedroeg dit percentage 5,3% en in het jaar 2003 ongeveer 3,8%. Dit betekent dat de stijgende lijn die wij tot vorig jaar zagen, dit jaar is omgezet in een daling. Met name populair bij jonge mannen Betaalde e-gaming is voornamelijk populair bij jonge mannen. Dit is niet verrassend, want dit is het bekende profiel van spelers van riskante kansspelen in het algemeen, waaronder fruitautomaten en (andere) casinospelen buiten een internetomgeving. En is relatief laag vergeleken bij andere (riskante) kansspelen Vergeleken met de totale groep kansspelers, die overigens langzaam afneemt, vormen de e-gamers maar een kleine groep. Het is niet vast komen te staan of en in welke mate deelnemers aan traditionele riskante kansspelen overstappen op e-gaming. Wel is duidelijk dat een derde van de betalende e-gamers minder uitgeeft aan traditionele kansspelen door hun deelname aan e-gaming.
Dit type kansspelen blijft meestal niet lang boeien Deelnemers aan betaalde interactieve internetkansspelen spelen eerder wekelijks of maandelijks dan dagelijks. Als men speelt is dat doorgaans niet langer dan een half uur. Het lijkt erop dat betaalde interactieve internetkansspelen
meestal slechts tijdelijk worden gespeeld omdat de ‘lol’ er na verloop van tijd
vanaf is. Het verloop bij dit soort kansspelen is groot en het aantal langdurige
spelers is beperkt. Wel lijkt er sprake van een kleine maar licht groeiende harde
kern van langdurige spelers. Van problematisch kansspelgedrag is geen sprake
Van de groep betalende e-gamers is 14% potentiële probleemspeler, maar van
daadwerkelijke probleemspelers is geen sprake. Op jaarbasis geven potentiële
online probleemspelers doorgaans niet meer dan 1.000 euro uit, dus ook de bedragen
die besteed worden, blijven binnen de perken. Totale jaarlijkse bestedingen nemen af Ook al speelt men niet dagelijks en slechts kort, toch zegt men gemiddeld nog 36 euro in de afgelopen maand te hebben uitgegeven. Op jaarbasis schat men de
bestedingen overigens lager (223 euro per jaar). Dit bedrag ligt iets hoger dan de jaarlijkse bestedingen van vorig jaar, toen e-gamers aangaven op jaarbasis 213 euro te besteden. Aangezien ongeveer 60% van de deelnemers aan betaalde interactieve internetkansspelen heeft aangegeven dat de besteding van de afgelopen maand niet representatief is voor andere maanden, gaan wij er van uit dat
de schatting per jaar een schatting van de minimumbesteding is.2
Omgerekend naar totale bestedingen aan betaalde interactieve internetkansspelen
betekent dit dat er jaarlijks tussen de 62 en 120 miljoen euro uitgegeven
wordt door Nederlandse spelers3. Vorig jaar schatten wij de totale bestedingen
tussen de 104 en 257 miljoen euro4. De omvang van deze bestedingen blijft zeer
beperkt in vergelijking met de totale uitgaven aan meer traditionele (riskante)
kansspelen zoals casinospelen en speelautomaten buiten internet.
Deelname aan telefonische kansspelen omvangrijk en stabiel, maar
klein probleem Telefoonkansspelletjes zijn spelletjes waarbij men moet sms’en of bellen naar
een niet-gratis nummer (bijvoorbeeld een 0900-nummer). 36% van de respondenten
heeft de afgelopen 12 maanden deelgenomen aan spelletjes via SMS
en/of telefoon (ongeveer 3,1 miljoen mensen). Hiermee is een bedrag gemoeid
van naar schatting tussen de 59 miljoen en 298 miljoen euro5. Vorig jaar vonden
we een percentage van 37%, dus het lijkt erop dat het aantal kansspelers via
SMS of telefoon stabiel is.
Ook deze spelletjes zijn relatief populairder onder jongeren tot 35 jaar maar in
tegenstelling tot de betaalde interactieve internetkansspelen, zijn telefoonkansspelletjes
relatief populairder onder vrouwen dan onder mannen.
Mensen doen voornamelijk mee aan telefoonkansspelletjes omdat ze de prijzen
aantrekkelijk vinden, vanuit een impuls of omdat het makkelijk is om mee te
doen.
Van problematisch kansspelgedrag is ook bij de deelname aan telefoonkansspelletjes
geen sprake. De meeste deelnemers aan telefoonkansspelletjes (91%) zijn
recreatieve spelers. Een kleine minderheid (9%) vertoont wel enige tekenen van
problematisch spelgedrag, zoals meer geld uitgeven dan voorgenomen. Maar de
financiële consequenties voor deze spelers blijven in het algemeen beperkt tot
minder dan 80 euro per jaar. Het is door de aard van dit soort telefoonkansspelletjes
minder goed mogelijk dan bij betaalde e-games om op jaarbasis veel geld
uit te geven.
2 Voor een betere schatting van de bestedingen zou onderzoek kunnen worden
gedaan, waarbij respondenten een dagboek moeten bijhouden.
3 Dit is een ruwe schatting, zie ook paragraaf 5.1
4 Dit jaar is er een analyse uitgevoerd om de invloed van uitbijters (respondenten
met zeer hoge, onrealistische bestedingen) op het gemiddelde te beperken.
Deze analyse is ook met terugwerkende kracht uitgevoerd voor 2004 waardoor
de bestedingen die hier gerapporteerd worden, afwijken van de bestedingen die
vorig jaar gerapporteerd zijn.
Verwachtingen voor de toekomst van e-gaming
Sinds 2001 stijgt de deelname aan betaalde interactieve internetkansspelen. In
2005 lijkt deze trend gekeerd te zijn. Hoewel het aandeel vrouwen dit jaar groter is geworden, is het totaal aantal egamers voor het eerst gedaald. Gezien het grote verloop en het feit dat e-gamers
aangeven dat dit soort spelen niet lang boeit, is een mogelijke interpretatie van
de daling dat het reservoir aan potentiële nieuwe spelers op is. Er zou dan simpelweg
minder aanwas van nieuwe (tijdelijke) spelers zijn, omdat iedereen die
het eventueel wel eens wilde proberen het inmiddels geprobeerd heeft. Als deze
hypothese klopt, zou een nog verdere daling in de toekomst van het aantal deelnemers
aan betaalde e-games in het verschiet liggen. De bodem zou dan bereikt
zijn bij een kleine harde kern, die wel blijft doorspelen.
Mogelijk grotere deelname als Holland Casino aanbieder wordt van betaalde
e-games Tegenover deze (hypothetische) aanhoudende daling, staat echter de actuele
vraag wat de invloed kan zijn van de introductie van een legaal aanbod van betaalde
interactieve internetkansspelen. Er wordt een proef met casinospelen op
internet voor Holland Casino voorzien. Ook dit jaar hebben we respondenten de
vraag gesteld of zij wel mee zouden doen als de naam van een bekende organisatie
zoals Holland Casino gekoppeld wordt aan dit type kansspelen. 7% van de
respondenten die nu niet meedoen aan betaalde internetkansspelen zegt in dat
geval (waarschijnlijk) wel mee te willen doen. Dit is een klein percentage, maar
is in omvang groter dan de huidige groep betalende e-gamers en betreft in absolute
aantallen 535.000 mensen. Tevens is dit een toename vergeleken met vorig
jaar, waar 5% van de respondenten die niet meedeed aan betaalde interactieve
internetkansspelen aangaf (waarschijnlijk) mee te gaan doen.
Introductie van het legale aanbod van Holland Casino zou kunnen betekenen
dat een nieuw reservoir wordt aangeboord: spelers die eerder afhaakten vanwege
de onbetrouwbaarheid van (aanbieders van) e-games6 en spelers die het nu
voor het eerst durven te proberen. Dit zou een (aanzienlijke) toename in de
deelname aan betaalde e-games kunnen betekenen. Dit valt echter moeilijk te
voorspellen omdat het lang niet zeker is dat deze mensen daadwerkelijk gebruik
gaan maken van het legale aanbod van e-gaming. Ook valt nog niet te zeggen of
de huidige e-gamers overstappen naar dit legale aanbod, waardoor deelname
aan de illegale internetkansspelen zou afnemen.
Alhoewel het verloop groot blijkt en het merendeel van de spelers na verloop van
tijd weer zal afhaken, bestaat er een risico voor de groep potentiële probleemspelers.
Personen die gevoelig zijn voor problematisch interactief kansspelgedrag
zullen mogelijk ‘blijven hangen’. Het gaat echter om een klein percentage. Het
6 Een interessante vraag voor de meting van 2006 is of niet-spelers een drempel
ervaren vanwege het ontbreken van beveiligde verbindingen voor creditcardbetalingen
of vanwege de onbetrouwbaarheid van de aanbieder.
valt ook niet te bepalen of deze groep relatief zal toenemen bij een legaal aanbod.
7 Overigens voert Holland Casino een preventiebeleid tegen kansspelverslaving
onder zijn bezoekers. Mensen kunnen zich laten uitschrijven (bijvoorbeeld voor
een jaar) of kunnen hun bezoek aan het casino laten beperken. Holland Casino
zal dit soort maatregelen ook invoeren voor betaalde interactieve internetkansspelen.